biznes finanse video praca handel Eko Energetyka polska i świat O nas
Obserwuj nas na:

Gus

GUS – co to jest? Podstawowe informacje

Główny Urząd Statystyczny – w skrócie GUS – to centralny organ administracji publicznej odpowiedzialny za gromadzenie, analizowanie i udostępnianie danych statystycznych dotyczących funkcjonowania państwa. Działa od 1918 roku (z przerwą w latach 1939 – 1945 z uwagi na najazd Niemiec na terytorium Polski), jego główną siedzibą jest Warszawa, a rolę aktualnego Prezesa GUS pełni Marek Cierpiał-Wolan.  

GUS stanowi kluczowe źródło informacji o stanie gospodarki, demografii, rynku pracy, edukacji i wielu innych sektorach życia społecznego – bez tych danych niemożliwe byłoby tworzenie wiarygodnych analiz i strategii rozwoju kraju, choć współcześnie nie bez przyczyny GUS-owi zarzuca się upolitycznienie, nieudolność i działanie w niezgodzie z misją, do której został powołany.

W strukturze GUS znajdują się urzędy statystyczne w poszczególnych województwach, które odpowiadają za zbieranie i przetwarzanie danych lokalnych. GUS współpracuje ponadto z Eurostatem, czyli unijnym urzędem statystycznym, dzięki czemu dane z Polski mogą być porównywane z wynikami innych krajów członkowskich.

Jakie są najważniejsze statystyki dostarczane GUS?

Zakres danych publikowanych przez GUS jest niezwykle szeroki – obejmuje zarówno informacje o stanie gospodarki, jak i wskaźniki społeczne, kulturowe i demograficzne. Do najczęściej przywoływanych należą wskaźniki makroekonomiczne, takie jak Produkt Krajowy Brutto (PKB), inflacja, bezrobocie czy poziom wynagrodzeń. GUS monitoruje również sytuację na rynku pracy, publikując raporty o liczbie zatrudnionych, wakatach, umowach cywilnoprawnych i migracjach zarobkowych.

Nie mniej istotne są statystyki demograficzne, dotyczące urodzeń, zgonów, małżeństw, rozwodów i struktury wieku społeczeństwa. GUS dostarcza także danych o rolnictwie, budownictwie, handlu, edukacji, kulturze czy ochronie środowiska. Publikacje urzędu mają charakter cykliczny – część ukazuje się kwartalnie lub rocznie, inne w formie bieżących komunikatów. Dla administracji, nauki i biznesu stanowią one podstawowe narzędzie analizy trendów i oceny kondycji państwa.

Kto ma obowiązek składania sprawozdania do GUS?

Obowiązek przekazywania danych do Głównego Urzędu Statystycznego spoczywa na przedsiębiorcach, instytucjach publicznych oraz wybranych organizacjach, których działalność podlega statystycznemu badaniu. Oznacza to, że każde przedsiębiorstwo zarejestrowane w Polsce – niezależnie od wielkości – może zostać zobowiązane do wypełnienia sprawozdania w formie ankiety lub raportu elektronicznego. Zakres przekazywanych informacji zależy od profilu działalności firmy, jej przychodów, liczby pracowników czy regionu działania.

Nieprzekazanie sprawozdania do GUS w wyznaczonym terminie stanowi naruszenie obowiązków ustawowych i może skutkować nałożeniem kary grzywny, przewidzianej w ustawie o statystyce publicznej – w praktyce kary te wynoszą od kilkuset do kilku tysięcy złotych, przy czym w przypadku uporczywego uchylania się od obowiązku mogą być ponawiane. Warto pamiętać, że dane przekazywane GUS są chronione tajemnicą statystyczną – nie służą do kontroli skarbowych ani administracyjnych, lecz wyłącznie do opracowań zbiorczych, które budują obraz funkcjonowania całej gospodarki.

Pokaż więcej

Cena żywności i energii w górę, paliwa w dół.
14.01.2026 09:16 Cena żywności i energii w górę, paliwa w dół. Grudzień przyniósł stabilizację cen

Główny Urząd Statystyczny opublikował pod koniec grudnia szybki szacunek wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych za grudzień. Dane zamykające rok pokazują, że inflacja w ujęciu rocznym nadal była obecna, ale w porównaniu z listopadem ceny przestały rosnąć. To ważny sygnał dla gospodarstw domowych, bo końcówka roku zwykle jest okresem zwiększonych wydatków.Zgodnie z szybkim szacunkiem, ceny w grudniu 2025 r. były o 2,4 proc. wyższe niż rok wcześniej, natomiast miesiąc do miesiąca nie zmieniły się. Oznacza to, że przeciętny koszyk zakupowy w grudniu nie był droższy niż w listopadzie, choć wciąż kosztował więcej niż pod koniec 2024 r.Co dokładnie oznacza grudniowy odczyt opublikowany przez GUS?Które kategorie najbardziej wpłynęły na wynik?Jak te dane można odnieść do codziennych wydatków?

Własna firma
13.01.2026 09:49 Złe wieści z rynku. Przedsiębiorcy z tych branż muszą szykować się na najgorsze

Grudzień w polskiej gospodarce nie przyniósł upragnionego prezentu pod choinkę w postaci nagłego skoku optymizmu. Najnowszy raport Głównego Urzędu Statystycznego o koniunkturze gospodarczej rzuca jasne światło na nastroje panujące w biurach, halach produkcyjnych i na placach budowy. Choć nie mamy do czynienia z katastrofą, to przedsiębiorcy coraz głośniej mówią o barierach, które podcinają im skrzydła. Czy 2026 rok będzie czasem zaciskania pasa?Koniunktura gospodarcza to nic innego jak barometr nastrojów. Gdy wskaźnik idzie w górę, firmy chcą inwestować i zatrudniać. Gdy spada – zaczyna się ostrożne liczenie każdego grosza. Grudniowe dane GUS pokazują, że większość sektorów polskiej gospodarki ocenia sytuację negatywnie, a pesymizm jest szczególnie widoczny w branżach, które są silnikami naszego PKB.Najnowsze dane GUS pokazują sytuację na rynkuKtóre branże mogą się obawiać najbardziej?Rok 2026 jeszcze cięższy dla przedsiębiorców

Budowa
13.01.2026 09:46 Dramat inwestorów i kupujących? O tyle zdrożały koszty budowy

Planowanie własnego „M” lub budowa wymarzonego domu od lat przypominają w Polsce jazdę na rollercoasterze. Po okresie drastycznych podwyżek cen materiałów i robocizny, każdy inwestor z nadzieją wypatruje sygnałów stabilizacji. Główny Urząd Statystyczny właśnie opublikował najnowszy raport dotyczący wskaźników cen produkcji budowlano-montażowej. Sprawdziliśmy, co to oznacza dla Twojego portfela.Jeszcze kilka lat temu koszt budowy domu systemem gospodarczym wydawał się przewidywalny. Dziś każda wizyta w markecie budowlanym czy rozmowa z wykonawcą może skończyć się aktualizacją kosztorysu o kilkanaście procent. Najnowsze dane GUS za listopad 2025 roku dają nam jednak pełniejszy obraz sytuacji na rynku. Choć o wielkich obniżkach możemy zapomnieć, dynamika wzrostów uległa istotnej zmianie.Budowa własnego domu jeszcze droższa?Najnowsze dane GUS dot. rynku budowlanegoInwestorzy czekają na stabilizację

ceny mieszkań
12.01.2026 15:47 Ceny mieszkań rosną, ale wolniej. GUS podał dane za 3 kwartał 2025 r.

Główny Urząd Statystyczny opublikował na początku stycznia najnowsze wskaźniki cen lokali mieszkalnych. Dane obejmują 3 kwartał 2025 r. i pokazują, że rynek mieszkaniowy w Polsce pozostaje w fazie wzrostowej, jednak dynamika zmian była niższa niż w okresach najsilniejszych podwyżek obserwowanych w latach wcześniejszych.Statystyki GUS obejmują zarówno rynek pierwotny, jak i wtórny, a wskaźniki są liczone w oparciu o rzeczywiste transakcje, z uwzględnieniem systemu wag odzwierciedlającego strukturę rynku. Odczyty za 3 kwartał 2025 r. wskazują na dalszy wzrost cen, ale bez gwałtownych skoków.Jak zmieniły się ceny względem poprzedniego kwartału?Co pokazują dane w ujęciu rocznym?W których regionach wzrosty były najwyższe?

wydatki Polaków GUS
23.12.2025 14:51 GUS pokazuje cichą zmianę w portfelach Polaków. Te wydatki rosną najszybciej, inne znikają

Nie inflacja, nie stopy procentowe i nie decyzje rządu są dziś największym sygnałem zmian w gospodarce. Najwięcej mówią portfele Polaków. Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że struktura wydatków gospodarstw domowych zmienia się po cichu – i to szybciej, niż wskazują oficjalne wskaźniki. Jedne wydatki rosną w zaskakującym tempie, inne są systematycznie wypychane z domowych budżetów.

wykształcenie Polaków
16.12.2025 16:09 Te regiony kształcą elitę, inne pracowników fizycznych. Edukacyjna mapa Polski

Polska edukacja coraz wyraźniej dzieli kraj na regiony o zupełnie innym potencjale rozwojowym. Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego, opublikowane w Banku Danych Lokalnych i oparte na informacjach z Systemu Informacji Oświatowej (SIO) za rok szkolny 2023/2024, pokazują ogromne różnice w ukończeniu poszczególnych etapów edukacji między województwami. Gdzie najwięcej osób kończy liceum, a gdzie zawodówkę? Zostańcie z nami.Wskaźniki ukończenia liceów, techników i szkół branżowych nie są dziś tylko szkolną statystyką –stają się prognozą przyszłych dochodów, migracji i kondycji lokalnych rynków pracyW jednych regionach liceum jest masową ścieżką do klasy średniej, w innych pozostaje wyborem dla nielicznychDane GUS nie pozostawiają wątpliwości: edukacja zaczyna trwale rysować nową mapę rozwoju Polski

None
24.11.2025 14:08 Wyszło na jaw, co dzieje się z zarobkami Polaków. GUS przekazuje złą wiadomość

Wynagrodzenia w Polsce rosną najwolniej od kilku lat, a firmy coraz ostrożniej podchodzą do zatrudnienia. Czy to początek większego hamowania rynku pracy?

Miasto Polska
09.11.2025 17:34 Polacy masowo opuszczają to miasto. Dla Niemców jest prawdziwą perłą turystyczną

To, że stoimy w obliczu kryzysu demograficznego, dla wielu jest całkowicie jasne. Jednak to popularne polskie miasto jest prawdziwym fenomenem. Wyludnia się w ekspresowym tempie, mieszkańców jest coraz mniej. Dla turystów z kolei jest prawdziwą atrakcją, tego roku odwiedziły je miliony.

produkty spożywcze
16.10.2025 13:53 Inflacja w Polsce. GUS publikuje dane za wrzesień. Wyraźnie widać, gdzie ceny rosną najmocniej

Wrześniowy odczyt CPI przynosi kolejny oddech dla portfeli, choć cel NBP wciąż pozostaje poza zasięgiem. Najnowsze wyliczenia GUS pokazują, że inflacja w Polsce wyhamowała mocniej, niż zakładali ekonomiści. O ile podrożały towary z wybranych kategorii w ujęciu miesięcznym oraz rocznym

Pieniądze
14.10.2025 22:15 Tyle zarabiają Polacy. GUS podał nowe dane o wynagrodzeniach

Główny Urząd Statystyczny dostarczył najświeższe dane o wynagrodzeniach Polaków, które wywołują zaskoczenie. Okazuje się, że w porównaniu do 2022 roku pensje wzrosły we wszystkich analizowanych grupach zawodów, ale dynamika tych zmian jest skrajnie różna.

GUS, inflacja
31.07.2025 12:16 GUS potwierdza słowa Donalda Tuska. Oto dane o inflacji w lipcu

Nowe dane o inflacji wprawiły analityków w osłupienie, choć premier zdawał się już wcześniej przeczuwać, co się wydarzy. Liczby mówią jedno, ale polityczne echa są znacznie donośniejsze. Czy to zapowiedź zmian, które mogą wpłynąć na portfele milionów Polaków?

domański
14.06.2025 09:39 Minister finansów mówi, jak zmienią się ceny. Znamy oczekiwania na najbliższe miesiące

Główny Urząd Statystyczny opublikował najświeższe informacje o wzroście cen towarów i usług konsumpcyjnych. Inflacja kolejny miesiąc spada, co jest przede wszystkim zasługą relatywnie niewielkich wzrostów cen towarów. Nowe dane skomentował już minister finansów Andrzej Domański, który z optymizmem patrzy w najbliższą przyszłość.

Dariusz Dziduch, Donald Tusk, Dominik Rozkrut
29.11.2024 09:04 Wyciekły informacje w sprawie waloryzacji emerytur. Tusk zwolnił prezesa

Donald Tusk zaledwie kilka dni temu odwołał prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, a najnowsze dane — od razu — okazały się dużo lepsze od oczekiwań. Przypadek? Emeryci i renciści stanowią już prawie 25 proc. ludności Polski, a to dopiero początek nieuniknionego kryzysu demograficznego. Rząd wypowiada wojnę szarej strefie — powstanie nowy urząd, który będzie ścigał nieuczciwych przedsiębiorców.

Dziecko
06.10.2024 12:15 Pieniądze dla rodziców nie działają. ”800+ nie przełożyło się na wzrost dzietności"

Podczas gdy Polska znajduje się w kryzysie demograficznym, kolejne sposoby mające na celu odwrócenie sytuacji okazują się nieskuteczne. Polaków do rodzicielstwa nie przekonuje ani budowa żłobków, ani świadczenie 800+. ”To kwestia decyzji podejmowanych przez młodych” -  Dominik Owczarek z Instytutu Spraw Publicznych. Jest jednak nadzieja. W czym, a raczej w kim należy jej upatrywać?

pieniądze
13.09.2024 16:27 Inflacja w Polsce przyspieszyła. GUS podał najnowsze dane

Według najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), inflacja w sierpniu 2024 roku wyniosła 4,3% w ujęciu rocznym. To wynik zgodny z wstępnymi szacunkami analityków, którzy spodziewali się utrzymania wzrostu cen na poziomie zbliżonym do 4,2%. W porównaniu z lipcem, inflacja wzrosła o 0,1% w ujęciu miesięcznym, co wskazuje na nieznaczne, ale ciągłe tempo wzrostu cen w Polsce. Jakie czynniki wpływają na ten wzrost i co może wydarzyć się w kolejnych miesiącach? 

Inflacja: lipiec 2024, nowe dane GUS
14.08.2024 19:38 Inflacja na wznoszącej. Nowe dane GUS, cel NBP daleko w tyle

GUS podaje nowe dane o inflacji w lipcu 2024 r. Średnie ceny towarów i usług rosną tak, jak zakładali urzędnicy i analitycy, choć z niewielką korektą na plus. Czyli znacznie. 4,2 proc. w skali rdr. to przepaść względem poprzedniego wyniku - 2,6 proc. Różnicę daje się odczuć jeszcze bardziej porównując wzrost cen w skali miesiąc do miesiąca. Z naszych portfeli ubywa, analizujemy dane, predykcje i trendy.

pieniądze
31.07.2024 10:03 Zaskakujący wzrost inflacji w lipcu. GUS podał najnowsze dane

GUS właśnie podał najnowsze dane dotyczący wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w Polsce. Z szacunkowego odczytu wynika, że sprawdziły się przewidywania ekonomistów - inflacja w lipcu znacznie wzrosła. Specjaliści nie mają również dobrych wieści na kolejne miesiące.

poszukiwanie pracy
24.07.2024 12:43 Masowe zwolnienia w polskich firmach, ale bezrobocie spada. Coś tu nie gra?

Główny Urząd Statystyczny podał dane dotyczące zatrudnienia z czerwca bieżącego roku. Zakłady zadeklarowały, że tego miesiąca zwolniły 4,3 tys. pracowników. To o 1,5 tys. więcej, niż w czerwcu ubiegłego roku. Mimo to, sytuacja na rynku pracy jest dobra, a bezrobocie spada. 

bloki
09.07.2024 17:19 Wzrost cen mieszkań hamuje. GUS podał najnowsze dane

Główny Urząd Statystyczny podał najnowsze dane dotyczące rynku nieruchomości. Jak się okazuje, nastąpiło ochłodzenie - wzrost cen mieszkań nieco wyhamował. Co więcej, drugi rok z rzędu ceny mieszkań nie dotrzymywały kroku wzrostowi płac w polskiej gospodarce. Przedstawiamy szczegóły.

crowd, tłum, ludzie
28.06.2024 10:07 GUS publikuje nowe dane. Ile wyniosła inflacja w czerwcu? Wskaźniki znowu w górę

Inflacja w czerwcu, nowe dane GUS. Główny Urząd Statystyczny opublikował właśnie nowe dane inflacyjne za czerwiec. Nowy raport GUS dotyczy tzw. szybkiego szacunku wskaźnika cen towarów i usług, czyli głównego wskaźnika inflacji. Ile wyniosła inflacja w czerwcu 2024?

pieniądze
20.06.2024 13:54 GUS podał najnowsze dane o wynagrodzeniach. Polacy zarabiają średnio niemal 8 tys. zł

W czwartek, 20 czerwca Główny Urząd Statystyczny opublikował najnowsze dane dotyczące wynagrodzeń i zatrudnienia. Wiadomo już, ile w maju wyniosło przeciętne wynagrodzenie oraz na jakim poziomie był wzrost płac. Poznaliśmy także kluczowe informacje ws. zatrudnienia. Przedstawiamy szczegóły.

Praca
05.06.2024 17:50 Kolejne zwolnienia grupowe w Polsce. Firmy redukują zatrudnienie

Zwolnienia grupowe, trwające w Polsce od początku 2024 r., były już przedmiotem analizy ministerstw i Głównego Urzędu Statystycznego. W skali makro wciąż notujemy spadek przeciętnego zatrudnienia; etatów jest coraz mniej. Mimo tego, stopa bezrobocia za kwiecień wyniosła nieco ponad 5 proc. i była niższa w zestawieniu z minionym miesiącem i rokiem. Jak sytuacja na rynku pracy wygląda względem lat minionych i kto zwalnia?

pieniądze
22.05.2024 11:28 Ujawniono najnowsze dane GUS. Wiadomo, ile zarabiają Polacy

Najnowszy raport Głównego Urzędu Statystycznego za kwiecień 2024 r. Przeciętne wynagrodzenie wzrosło, ale mniej, niż spodziewali się tego ekonomiści. Symultanicznie spada liczba etatów. Najnowsze dane GUS; ile zarabiamy i dlaczego wektor zarobków od marca skierowany jest w dół?

sklep, pieniądze
15.05.2024 16:10 GUS wydał komunikat. Tyle wyniosła inflacja w kwietniu

Główny Urząd Statystyczny właśnie opublikował najnowsze dane dotyczące poziomu inflacji w kwietniu. Okazuje się, że w poprzednim miesiącu ceny nieco wzrosły. Wiadomo też, co zdrożało najbardziej, a co było tańsze. Przedstawiamy szczegóły.

Praca, biuro
24.04.2024 17:43 GUS reaguje na masowe zwolnienia w Polsce. Pokazano nowe dane

Główny Urząd Statystyczny publikuje nowe dane o bezrobociu, reagując na zwielokrotnione doniesienia o grupowych zwolnieniach w wielu spółkach w Polsce, zarówno tych z kapitałem polskim, jak zagranicznym. Co wynika z najnowszych danych GUS? Urząd tonuje alarmistyczne nastroje.

List z ZUS-u
27.03.2024 10:36 ZUS wprowadza kluczowe zmiany od 1 kwietnia. Chodzi o obliczanie emerytur

Wysokość emerytury zależy od wielu różnych czynników. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wylicza świadczenia między innymi na podstawie dalszego trwania życia. GUS przedstawił nowe wskaźniki, a zmiany wejdą w życie już od 1 kwietnia. 

Praca na budowie
10.01.2024 20:05 Coraz więcej wypadków przy pracy. GUS ujawnia najczęstszą przyczynę

Główny Urząd Statystyczny przekazał najnowsze dane, które dotyczą liczby wypadków przy pracy. Jak się okazuje, jest ich coraz więcej, a GUS podał najczęstszą przyczynę. Są jednak też dobre wiadomości. 

Lotnisko Chopina w Warszawie
23.12.2023 10:27 Tłumy Polaków powracają do domu. Dane GUS nie pozostawiają wątpliwości

Ostatnie 6 lat upłynęło pod znakiem tłumnych powrotów Polaków z emigracji. Dane GUS wskazują również, z którego kraju powróciło do Polski najwięcej emigrantów. Przyczyny nie trzeba się domyślać.

BiznesINFO.pl
Obserwuj nas na: